"گدا" یک رمان از نجیب محفوظ، برندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات در سال 1965، است. این اثر به بررسی بزرگترین مسئلهٔ سیاسی تاریخ، یعنی "معنای زندگی" پرداخته و با وجود اینکه به نظر میآید در مقایسه با دیگر آثار محفوظ، کمتر به مسائل سیاسی میپردازد، در واقع بر مسائل فلسفی و انسانی تمرکز دارد.
داستان در مورد عمَر، وکیلی موفق، ثروتمند و محترم در قاهره است که با بحران روانی در میانسالی روبرو میشود. تحت تأثیر این بحران، عمر تصمیم میگیرد به دنبال معنا در زندگی بگردد. این تازهیابی و تحقیق عمر را از شغفهای پیشینش جدا میکند، او از کار، خانواده و در نهایت از دوستانش دور میشود.
عمر، جوانی آرمانگرا و طرفدار تغییرات سوسیالیستی در دههٔ 1930 بوده ولی در داستان به نظر میآید که اکنون از پوچی و بیمعنایی بیش از هر چیز دیگری در هراس است. در طول داستان، عمر با دو دوست قدیمی خود ملاقات میکند؛ یکی از آنها که اکنون روزنامهنگار موفقی است و دیگری که بیست سال از زندگیاش را در زندان گذرانده است.
