"مرشد و مارگریتا" نوشتهٔ میخائیل بولگاکف، یک هجویه تأثیرگذار از زندگی در دوران حکومت شوروی است. این رمان دو بخش دارد که به صورت همزمان در دو زمان و مکان متفاوت، یکی در اورشلیم باستان و دیگری در مسکوی معاصر، روایت می‌شود. داستان‌های پرهیجانی از طوفان‌ها و حملات خون‌آشامان در زمان حال و صحنه‌هایی از داستان مسیحی با شخصیت‌هایی چون ملاقات عیسی با پیلاتس و قتل یهودا، با واقعیت‌های مضحک و سیرکی از زندگی در مسکو ترکیب شده‌اند. شخصیت‌های اصلی شامل ولاند، گربه به نام بهیموث، شاعر ایوان هوملس، پونتیوس پیلاتس، نویسنده مرشد، و همراه مشتاق او، مارگریتا می‌شوند. این اثر به شیوه‌ی کلاژیستی از عجایب، کمدی سیاه، و مسائل اخلاقی، فانتزی و واقعیت عریان را با هم ترکیب کرده و توجه بی‌نظیری از خوانندگان جلب کرده است. اگرچه نگارش آن در دههٔ ۱۹۴۰ به پایان رسیده بود، اما به دلیل محدودیت‌های سانسور، در سال ۱۹۶۶ در مجلهٔ "موسکوا" منتشر شد و به سرعت جلب مخاطبان بسیاری شد.