"وراجی روی نیل" نوشتهٔ نجیب محفوظ یکی از آثار مهم این نویسنده مصری است که در سال 1966 منتشر شد. داستان این رمان از زاویهٔ زندگی آنیس زانی، یک مرد معتاد به مواد مخدر، شکل گرفته است. آنیس که به عنوان یک نویسندهٔ گزارشهای خالی از محتوا شناخته میشود، تحت تأثیر مواد مخدر گروهی از دوستانش را به همراه دارد و همگی آنها در قایقی روی نیل شبها جمع میشوند تا مواد مخدر مصرف کنند.
در حالی که داستان پیش میرود، مشاهدات و تفکرات آنیس نقدی به مسائل مختلف مانند عشق، اخلاق، و هدف در زندگی میآورد. اعضای گروه نیز به تدریج با مسائل اجتماعی و فرهنگی مختلف درگیر میشوند. با گذشت زمان و اتفاقات غیرمنتظرهای که رخ میدهد، مسیر زندگی آنها دچار تغییرات جدی میشود.
این رمان، علاوه بر ارائهٔ یک داستان جذاب، به شیوهٔ محفوظ در ارائهٔ شخصیتها و نگاهی به مسائل اجتماعی و روانی، مواضع نویسنده دربارهٔ جوانان و جرم مصرف مواد مخدر را نیز برجسته میکند.
