براستی مسبب پیدایش آخرین مرحلة سرنوشت ساز در انقلاب نوسنگی چه چیز یا چه کسی بوده است؟ در متون ادبی کهن می توانیم نشانه ها یا اثری بیابیم که نویددهندة حوزه ای تازه برای جستجو باشد. مورخان یونان و روم باستان هنگام بازگویی رویدادهای بسیار کهن در مواردی بسیار اندک به خود اجازه داده اند تاریخی قطعی تعیین کنند و با این همه چند تن از آنان (کسانتوس و پلوتارک) شخصا و به وضوح برای زندگی زرتشت، پیامبر افسانه ای ایران که گفته می شود رسالت پیامبرانه اش به مکان هایی بسیار فراتر از سرزمین زادگاهش رسید، تاریخی تقریبی بین سال 6500 تا سال 6200 قبل از میلاد را تعیین کرده اند.