جهان اسلام در قرن یازدهم تمدن بزرگی بود در حالی که اروپا در قرون تاریکی در خواب بود. به آرامی، ناگزیر، اروپا و اسلام از طریق تجارت و جنگ، جنگ های صلیبی و دیپلماسی به هم رسیدند. جزر و مد بین این دو جهان به مدت هفتصد سال، که در اینجا توسط یک مورخ درخشان روشن شده است، یکی از حماسه های بزرگ تاریخ جهان است. این کتاب شامل 30 تصویر سیاه و سفید است که به درک خواننده از محتوای کتاب کمک می کند. کتاب با تشریح جهان بینی انسان مسلمان شروع می شود و با بی اعتنایی اولیهٔ مسلمانان به اروپا که در زمان جنگ های صلیبی کمتر از شرق مدیترانه توسعه یافته بود، ورود اسلام همراه با فاتحان عثمانی به اروپا، و با برخورد مسلمانان به اقتصاد، قضا و سیاست انسان غربی و پذیرش همزیستی مسالمت آمیز و همکاری با یهودیان و مسیحیان ادامه می یابد. این کتاب در واقع تلاشی است برای جست و جو در منابع و ماهیت آگاهی مسلمانان از غرب و مراحل رشد این آگاهی و از 3 بخش تشکیل شده است. در نخستین بخش جریان روابط میان اسلام و اروپای غربی بررسی می‌شود. بخش دوم به ابزار ارتباط و عوامل ارتباط‌دهنده اختصاص دارد و در بخش سوم به موضوعاتی چون مسائل اقتصادی، دولت و قضا، دانش و تکنولوژی، ادبیات و هنر، و مردم و جامعه اشاره شده است.