به راستی میان عقل و ایمان چه نسبتی را می‌توان برقرار ساخت؟ آیا عقل می‌تواند به درک کنه و ذات خداوند دست یابد؟ آیا برای عقل راهی به دریافت همه معارف الهی وجود دارد؟ پـژوهش پـیش ‌ رو بـرای پـاسخ به سوالات یاد شده، نگاه ملاصدرا (حکمت متعالیه) و میرزا مهدی اصفهانی (مکتب تفکیک) را به عقل و ایمان معرفی و تحلیل می‌کند؛ نقاط قوّت و کاستی و نیز مشترکات و تمایزات هر دیدگاه را بیان می‌کند و به مقایسه آن‌ها می‌پردازد. نویسنده پس از سنجش دیدگاه های ملاصـدرا و میـرزا مـهدی، و روشـن ساختن شباهت‌ها و تفاوت‌های آرای این دو متـفکر، در خـاتمه، با عنوان «تأمـلاتی در آرای مـلاصدرا و میـرزا مهدی» پاره ‌ای از نـقدهایی را که به دیدگاه این دو اندیشمند در موضوع مدنظر وارد شده است، مورد بحث و تحلیل قرار می ‌دهد.