کتاب جستارهایی در باب تمدن نوین اسلامی حاوی درس‌گفتارها، سخنرانی‌ها، گفت‌وگوها و یادداشت‌های نویسنده است. گفته شده است که بحث از تمدن نوین اسلامی آسان نیست. تمدن‌پژوهی، جزو عمیق‌ترین و پیچیده‌ترین مباحث بین‌رشته‌ای و چندرشته‌ای در فلسفه، علوم انسانی و سایر علوم محسوب می‌شود. با این ملاحظه که وقتی از تمدن جدید سخن به میان می‌آید، منظور تنها بررسی موشکافانه تمدن‌های تاریخی نیست بلکه منظور تمدنی است که هر چند همین الان سطحی نازل از عینیت را دارا است، در آینده و در یک فرایند، تدریجا و مرحله‌به‌مرحله به‌مثابهٔ یک تمدن تجسم خواهد یافت؛ بنابراین آینده‌پژوهی در آن از جایگاه خاصی برخوردار خواهد بود.