حالا که پیکره های مارکس از میادین اروپای شرقی ناپدید شده است چه باید اندیشید؟ عالی است حالا مارکس یک متفکر واقعی است؛ می توان و می باید او را خواند بوژوازی... چنان نیروهای مولّدی پدیدار آورده که از لحاظ کمیت و ابهت فراتر از آن چیزی است که جملگی نسل های گذشته جمعا به وجود آورده اند. رام ساختن نیروهای طبیعت تولید ماشینی به کار بردن شیمی در صنایع و کشاورزی کشتیرانی و راه آهن کدامیک از اعصار گذشته می توانستند حدس بزنند که چنین نیروهای مهیب و در عین حال سازنده ای در بطن کار اجتماعی نهفته است؟