کتاب حاضر، به شیوه دین شناسی تطبیقی شامل بحث و بررسی‌ای است که در توجیه تاریخ و فلسفه دینی فرقه‌ها و کیش‌های "شیخی"، "بابی"، "بهایی "و "پاکدینی " (مکتب کسروی) صورت گرفته است" .مذاهب نام برده کیش‌هایی هستند که در اوضاع نا به سامان دوره قاجاریه پدید آمده‌اند، که هم اکنون کم و بیش پیروانی در ایران و ممالک دیگر دارند .مطالعه این کتاب، تا اندازه‌ای خواننده را به اوضاع آشفته اجتماعی و مذهبی آن دوره متوجه کرده و با وضع مذهبی و طرز تفکر علمای مذهبی ایران آن زمان آشنا می‌کند ."