اگرچه موضوع اصلی تاریخ تاجیکان ورارود توصیف و توضیح رشته تحوّلات و رخدادهایی است که در یک دورهٔ کم وبیش یک صدساله از چیرگی روس ها بر آسیای میانه تا استقرار نظام شوروی در آن سامان به تأسیس واحد سیاسی مجزّایی به نام تاجیکستان منتهی شد، امّا یک چنین موضوعی بدون ارائهٔ گزارشی از تحوّلات آسیای میانه به طور کلّی و آنگاه سرگذشت مردمان فارسی زبان این حوزه در دورهٔ مورد بحث، میسّر نیست و این دقیقا همان روشی است که در این کتاب به کار گرفته شده است.