"دخمه"، رمانی از ژوزه ساراماگو، در سال 2000 منتشر شد. داستان در دهکده‌ای کوچک در حاشیه یک شهر بزرگ آغاز می‌شود، جایی که سیپریانو آلگور، یک سفالگر پیر، با دخترش مارتا و همسر دخترش مارکال زندگی می‌کند. شهر بزرگ هم یک مجتمع مرکزی دارد که پر از مغازه‌ها، دفاتر کار و آپارتمان‌هاست و سیپریانو هر ماه محصولات خود را به ساکنان آن تحویل می‌دهد. اما یک روز، به سیپریانو گفته می‌شود که محصولاتش دیگر در این مکان خریداری نمی‌شوند. او که نمی‌خواهد کار خود را کنار بگذارد، تصمیم می‌گیرد با ساختن عروسک‌های سفالی شانس خود را امتحان کند. در اثر یک اتفاق، مجتمع مرکزی سفارش ساخت صدها عروسک را به او می‌دهد و او با مارتا به ساخت آن‌ها مشغول می‌شود. تا اینکه اتفاقاتی رخ می‌دهد و سیپریانو با دختر و دامادش مجبور به نقل مکان از روستا به مجتمع مرکزی می‌شوند. زمانی که صداهای اسرارآمیز از زیر آپارتمان‌ها به گوش می‌رسد، سیپریانو و مارکال به دنبال یافتن دلیل این صداها می‌روند و این ماجرا تغییرات زندگی این سه شخصیت را به همراه دارد.